صفحه اصلي درباره ما تماس با ما
در

      مراسم جشن با شکوه ميلاد حضرت علي اکبر (ع) (يکشنبه 17 ارديبهشت)      مراسم جشن با شکوه شب ميلاد امام زمان(عج) (پنجشنبه 21 ارديبهشت)      مراسم جشن با شکوه ولادت باسعادت قمر بني هاشم حضرت ابوالفضل العباس (ع) ( يکشنبه 10 ارديبهشت)      مراسم جشن با شکوه ميلاد حضرت امام حسين(ع) ( شنبه 9 ارديبهشت)      مراسم جشن با شکوه شب مبعث حضرت محمد(ص) ( دوشنبه 4 ارديبهشت)      مراسم شب شهادت حضرت امام موسي کاظم (ع) ( شنبه 2 ارديبهشت)

  منتخب محصولات فرهنگي

بیشتر...


             آرشيو تصويري


                            حدیث



    درک از امام مهدي
از امام صادق (ع) منقول است كه پيامبر اكرم (ص) فرمودند :
خوشا به حال كسى كه قائم اهل بيت مرا درك كند و به او اقتدا كند قبل از قيامش تابع ائمه هدايت باشد و از دشمنانشان بيزارى بجويد ايشان رفيقان من هستند و گراميترين افراد امت نزد من مى باشند . كمال الدين ـ شيخ صدوق ص 287
أچأڈأ­أ‹ أ‡أ’123 : امام صادق

 


        پايگاه هاي پيشنهادي

آيت الله دري نجف آبادي
نايب رييس هئيت امناء
 

حجت الاسلام و المسلمين
نوري شاهرودي
عضو هئيت امناء مهديه


مقالات

مهدويت

توقيعات

ظهور

غيبت

انتظار

زندگينامه

امام و بانوان

کتب

شعر

پرسش و پاسخ

ادعيه و زيارات

شفايافتگان

نامه اي به امام عج

مشاهدات

ديگر موضوعات

اخبار مهديه

         پايگاه هاي ديگر


سايت مسجد مقدس جمکران  

 پورتال جامع مهدويت 

سايت فرهنگي تبيان

سايت بانک سخنرانيهاي شهيد حاج شيخ احمد کافي

سايت سراج انديشه

سايت فرهنگي شهيد آويني  

راهنماي پايگاه هاي امام مهدي (عح)

جستجوگر پايگاه هاي شيعي

موسسه فرهنگي جمکران ميبد


 
امروز : پنج شنبه 7 ارديبهشت 1396 - 6 رجب 1438 - 27 آوريل 2017

 


تاريخ خبر: پنجشنبه26/8/1384

فلسفه غيبت امام زمان عج ‏الله تعالى فرجه الشريف چيست؟

با توجّه به آيات قرآن ، أحاديث و نگاهى به تاريخ گذشته مى توان فلسفه يا علّت غيبت و پنهان بودن امام عليه السلام از ديدگان را برداشت كرد. أمّا اين نكته را هم نبايد فراموش كرد كه هر سبب و علّتى كه بيان مى‏گردد هر چند كه با توجّه به استناد به روايات و قرآن بيان مى‏شود أمّا علّت واقعى و أصلى را نمى‏توان تشخيص داد. عبد اللَّه بن فضل هاشمى روايت كرده كه از حضرت صادق عليه السلام شنيدم كه فرمودند :
« صاحب الامر غيبتى دارد كه ناچار از آن است، به طورى كه أهل باطل در آن شك و ترديد مى‏كنند عرض كردم: يابن رسول اللَّه چرا غيبت مى‏كند؟ فرمودند به علّتى به ما اجازه نداده‏اند آشكار سازيم. عرض كردم چه حكمتى در غيبت اوست؟ فرمودند: همان حكمتى كه در غيبتهاى أنبياء و أوصياى سابقين بوده است، حكمت غيبت قائم ظاهر نمى‏شود مگر بعد از آمدن خود او چنان كه حكمت سوراخ كردن كشتى توسط حضرت خضر عليه السلام و كشتن آن بچّه و تعمير ديوار براى حضرت موسى عليه السلام ظاهر نگشت، مگر موقعى كه خواستند از هم جدا شوند
يابن الفضل! به درستى كه اين أمر أمرى است از خدا و سرّى است از أسرار و غيبى است از غيبهاى او». (16) چون دانستيم كه خداى عزّوجل حكيم است، تصديق مى‏كنيم بر اينكه تمام أفعال او از روى حكمت مى‏باشد. اگر چه وجه آن بر ما منكشف نشده باشد.
در پاسخ اين سؤال عالم بزرگوار تشيّع سيّدِ مرتضى رحمة اللَّه عليه گويد وقتى كه از راه عقل ونقل صحت امامت امام عصر عجّل اللَّه تعالى فرجه ثابت شد اگر فلسفه غيبت را ندانيم چه مانعى دارد چنانكه فلسفه بسيارى از أحكام بر ما پوشيده است .(17) در اين مقاله به ذكر پاره‏اى از حكمتهاى غيبت آن بزرگوار مى‏پردازيم .
1- خوف و تقيّه
امام موسى بن جعفرعليه السلام مى‏فرمايد «هُوَ الْخَامِسُ مِنْ وُلْدِي لَهُ غَيْبَةٌ يَطُولُ أَمَدُهَا خَوْفاً عَلَى نَفْسِهِ» (18)
«او پنجمين از فرزندان من است كه براى او غيبتى است كه مدّتش طولانى شود به جهت ترس از جانش ».
و همچنين به سرگذشت أئمّه أطهارعليهم السلام كه نگاه مى‏كنيم مى‏بينيم كه بعد از رسول خدا صلى الله عليه وآله أكثريّت مردم با أبوبكر و بعد با عمر سپس با عثمان بودند و در نتيجه در أواخر حكومت عثمان كه نابسامانيهاى فراوان به اوج رسيد مردم دست به شورش زده او را به قتل رسانيدند و با أمير المؤمنين عليه السلام بيعت كردند . آن حضرت كه خليفه منصوب از طرف خدا و رسول صلى الله عليه وآله بودند در طول حكومت خلفاء سه گانه براى رعايت مصالح جامعه نوبنياد اسلامى دم فرو بست و جز بخاطر اتمام حجّت سخنى نگفت و در عين حال ، از هيچ اقدامى به نفع اسلام و مسلمين دريغ نورزيد. امّا دوران حكومت چند ساله خودش به جنگ با أصحاب جمل و معاويه و خوارج سپرى شد و سرأنجام به دست يكى از خوارج به شهادت رسيد.

خداوند متعال تولّد ايشان را مانند حضرت موسى مخفى نمود تا از آسيب و گزند دشمنان در امان باشد

أمّا امام حسن مجتبى عليه السلام نيز به دستور معاويه مسموم شد و پس از مرگ معاويه فرزندش يزيد كه اعتنايى به ظواهر اسلام هم نداشت بر اريكه‏ى سلطنت اموى تكيه زد و با اين روند نزولى مى‏رفت كه نام و نشانى از اسلام باقى نماند از اين روى امام حسين عليه السلام چاره‏اى جز مقاومت نديدند و با شهادت مظلومانه‏اش مسلمانان را تا اندازه‏اى هشيار و بيدار كرد. و اسلام را از نابودى نجات داد. ولى شرايط اجتماعى براى تشكيل حكومت عدل اسلامى فراهم نگرديد و از اين جهت ساير أئمّه أطهار عليهم السلام به تحكيم مبانى عقيدتى و نشر معارف و احكام اسلام و تربيت و تهذيب نفوس مستعد پرداختند و در حدودى كه شرايط اجازه مى‏داد مخفيانه مردم را به مبارزه با ظالمان و جبّاران دعوت مى‏كردند و ايشان را به تحقّق حكومت الهى جهانى اميدوار مى‏ساختند و بالأخره يكى پس از ديگرى به شهادت رسيدند ، به هر حال، أئمّه أطهار عليهم السلام در مدّت دو قرن و نيم توانستند با تحمّل مشكلات و فشارهاى فوق العاده حقايق اسلام را براى مردم بيان كنند، بخشى را به صورت عمومى و بخشى را بطور خصوصى براى شيعيان و اصحاب خاصّ خودشان و بدين ترتيب معارف اسلامى در ابعاد گوناگونش در جامعه انتشار يافت و بقاء شريعت محمّدى صلى الله عليه وآله تضمين شد و ضمناً در گوشه و كنار كشورهاى اسلامى گروههايى براى مبارزه با حاكمان ستمگر تشكيل گرديد و دست كم توانستند تا حدودى جلو ستمها و خودسريهاى جبّاران را بگيرند . ولى آنچه وحشت و اضطراب حاكمان خودكامه را برمى انگيخت وعده ظهور حضرت مهدى عجّل اللّه تعالى فرجه بود كه هستى آنان را تهديد مى‏كرد از اين روى معاصرين امام حسن عسگرى عليه السلام به شدّت ايشان را تحت نظر قرار دادند كه اگر فرزندى براى آن حضرت متولّد شود او را به قتل برسانند و خود آن بزرگوار را در دوران جوانى به شهادت رساندند . ولى اراده خداى متعال بر اين قرار گرفته كه حضرت مهدى عجّل اللّه تعالى فرجه متولّد و براى نجات جامعه بشرى ذخيره شوند و به همين جهت بود كه در زمان حيات پدرشان تا سن پنج سالگى جز افراد معدودى از خواصّ شيعه كسى آن حضرت را زيارت نمى‏كرد .
و بعد از شهادت پدربزرگوارشان تماس امام با مردم به وسيله چهار نفر (19) كه يكى پس از ديگرى به سمت نيابت خاصّ ، مفتخر مى‏شدند برقرار مى‏گرديد و از آن پس، براى مدّت نامعلومى غيبت كبرى واقع شد تا روزى كه جامعه بشرى، آماده پذيرش حكومت الهى جهانى شود و به امر خداوند متعال ظهور فرمايند.(20)
آرى همه ستمگران از تولد و آمدن حضرت مهدى عليه السلام مى‏ترسيدند زيرا شنيده بودند كه با آمدن ايشان حكومت آنها سرنگون خواهد شد. بدين سبب كمر همّت بر قتل آن حضرت بستند و به همين خاطر بود كه خداوند متعال تولّد ايشان را مانند حضرت موسى مخفى نمود تا از آسيب و گزند دشمنان در امان باشد و تا بحال نيز حضرت مخفى مى‏باشند تا آن زمانى كه خداوند اراده ظهور نمايد.
مرحوم مجلسى در بحار از ابن أبى عمير از ابان بن تغلب از امام صادق عليه السلام نقل نموده كه رسول خدا صلى الله عليه وآله فرموده : « براى مهدى ما عجّل اللّه تعالى فرجه غيبتى خواهد بود گفته شد چرا؟ حضرت فرمودند: زيرا او از كشته شدن مى‏ترسد .
البته لازم به ذكر است كه اين ترس با عدم اراده خداوند توأم است و گرنه او نيز مانند اجداد طاهرينش از كشته شدن در راه خدا ترسى ندارد.


2 - بركت و خير براى مؤمنين
امام صادق عليه السلام فرمودند: علّت؛ آن آيه‏اى است كه در قرآن آمده و خداوند در آن مى‏فرمايد :
«لَوْ تَزَيَّلُوا لَعَذَّبْنَا الَّذِينَ كَفَرُوا مِنْهُمْ عَذاباً أَلِيماً». (21)
«يعنى اگر كافران از مؤمنان جدا شوند ، ما أهل كفر را عذاب دردناكى خواهيم داد».
راوى مى‏گويد پرسيدم معنى جدا شدن مؤمنين از كافرين چيست؟ حضرت فرمودند: ودايع مؤمنين (بعضى از مؤمنين) در صلب كافرين نهفته شده است و امام زمان عليه السلام ظهور نخواهند كرد تا اينكه تمام مؤمنينى كه در صلب كافرين هستند خارج شوند آنگاه حضرت ظهور مى‏كنند و همه آن كافران را مى‏كشند(22)

3 - خداوند مى‏خواهد سنّت أنبياء گذشته را در او پياده كند
در كتاب كمال الدين است كه از امام صادق عليه السلام نقل شده است : «براى قائم ما غيبتى خواهد بود كه مدّت آن طولانى مى‏باشد سرير گويد: از امام صادق عليه السلام پرسيدم براى چه؟ فرمودند: براى اين كه خداوند مى‏خواهد سنّت أنبياء گذشته را در او پياده كند و مدّت غيبت آنها در غيبت امام زمان بر سر آيد و سپس به آيه شريفه : استناد فرمودند:
«لَتَرْكَبُنَّ طَبَقاً عَنْ طَبَقٍ»(23)
يعنى سنّت‏هاى امّت‏هاى گذشته در شما جارى خواهد شد» .

4 - بيعت نكردن با ستمگران
حسن بن فضّال مى‏گويد به امام رضا عليه السلام گفتم چرا امام زمان غائب مى‏شوند؟ حضرت فرمودند: براى اينكه وقتى با شمشير قيام نمود بيعت كسى در گردنش نباشد.(24)

5 - امتحان و آزمايش

امتحان از علّت‏هاى عامّه است كه در هر فعلى از افعال خدا و هر اراده و مشيّتى و هر حكمى از احكام خدا جارى است .
از امام باقر عليه السلام پرسيدند حكومت شما آل محمّد صلى الله عليه وآله چه وقت است؟ حضرت فرمودند :
«هَيْهَاتَ هَيْهَاتَ لَا يَكُونُ فَرَجُنَا حَتَّى تُغَرْبَلُوا ثُمَّ تُغَرْبَلُوا ثُمَّ تُغَرْبَلُوا يَقُولُهَا ثَلَاثاً حَتَّى يَذْهَبَ الْكَدِرُ وَ يَبْقَى الصَّفْو»
« وه ! چه دور است حكومت ما آنگاه فرا مى‏رسد كه شما غربال شويد - آزمايش شويد - و سه بار اين جمله را تكرار كردند و سپس فرمودند : آنها كه ايمانشان ضعيف و معيوب است ، مى‏روند و تنها ايمان ايمان داران راستين بر جاى خواهند ماند».(25)
در حديثى ديگر امام باقر عليه السلام فرمودند: ظهور او بعد از غيبتى طولانى خواهد بود
لِيَعْلَمَ اللَّهُ مَنْ يُطِيعُهُ بِالْغَيْبِ وَ يُؤْمِنُ بِهِ‏
«تا اينكه معلوم كند كه چه كسى او را به غيب و نهانى اطاعت مى‏كند و به او ايمان مى‏آورد»(26).
و همچنين امام صادق عليه السلام فرمودند او منتظَرى است كه مردم در ولادت او شك كنند بعضى بگويند پدر او بى فرزند از دنيا رفته و بعضى بگويند مرده و اين همه از آن جهت است كه خداوند دوست دارد كه خلق خود را امتحان كند (27) .
و در حديث ديگرى امام موسى بن جعفر عليه السلام فرمودند: ناچار است براى صاحب امر عليه السلام غيبتى تا اينكه برگردند از او بعضى از كسانى كه قائل به او بودند و اين امتحانى است كه خداوند خلق خود را به آن امتحان مى‏نمايد . (28)

6 - تميز و جدا و خالص شدن
ألبتّه اين بحث با بحث امتحان به نوعى با يكديگر مرتبط هستند . مقصود از جدا شدن در اينجا ، جدا شدن پاك است از ناپاك و مؤمن از غير مؤمن و خالص از منافق و اهل دنيا از اهل خدا و اين امرى است كه همواره مشيّت حق بوده است نسبت به بشر .
و در قرآن مى‏فرمايد :
«وَ لِيُمَحِّصَ اللَّهُ الَّذينَ آمَنُوا وَ يَمْحَقَ الْكافِرينَ»(29)
«تا اينكه خداوند خالص كند كسانى را كه ايمان آورده‏اند و نابود كند كافرين را».
و در همان سوره مى‏فرمايد :
«ما كانَ اللَّهُ لِيَذَرَ الْمُؤْمِنينَ عَلى‏ ما أَنْتُمْ عَلَيْهِ حَتَّى يَميزَ الْخَبيثَ مِنَ الطَّيِّب»(30)
«چنين نبوده كه خداوند مؤمنين رابه حال خود و بر همان حالى كه هستند بگذارد تا اينكه ناپاك را از پاك جدا كند» .
البته معلوم است كه جدا شدن و پاك گشتن بدون سبب ظاهرى نمى‏شود پس بايد يك سببى در كار باشد كه فتنه براى مردم شود تا به سبب آن مردم پاك از ناپاك جدا شوند . كه يكى از اين اسباب غيبت امام عصر عجّل اللَّه تعالى فرجه است‏
7 - نبودن ناصر
حضرت صادق عليه السلام فرمودند : خداوند براى شما در حسين بن على عليهما السلام فرج قرار داده بود و چون او را يارى نكردند به تأخير افتاد. حضرت مجتبى عليه السلام مى‏فرمايند اگر من ناصرى داشتم با معاويه صلح نمى‏كردم (31) همچنين أئمّه ديگر هر كدام از نبودن ناصر شكايت داشتند و كسانى كه از تاريخ اطّلاع دارند مى‏دانند كه در زمان امام حسن عسكرى عليه السلام پراكندگى شيعه و ضعف و انكسارشان بيش از حد بود و مخصوصاً امام هادى عليه السلام و امام عسكرى عليه السلام در سامرّا در شدّت تقيّه و در حبس و تحت نظر بودند . پس با نبودن ناصر و حامى و خوف جان هيچ راهى بهتر از غيبت و اختفاء نيست .

8 - بر همه معلوم شود كه جز حجّت خدا كسى نمى‏تواند عدالت اجتماعى و حكومت الهى جهانى را بر پا كند .
از حضرت امام صادق عليه السلام است كه فرموده‏اند سبب غيبت و تأخير اين أمر آن است كه زمان دولتهاى باطل بگذرد تا آنكه نگويد يكى از ايشان كه اگر من مالك و حكم‏ران بودم ، هر آينه عدالت و احسان به زيردستان خود مى‏نمودم . پس خداوند ايشان را قبل از آن حضرت مالك گردانيد زيرا كه دولت مهدى آل محمّد عليهم السلام آخرين دولت هاست و متصّل به قيامت مى‏شود چنانكه در أخبار متواتره وارد شده تا آنكه از براى أحدى از ايشان بر خدا حجّت نباشد.(32)


پي نوشت :
(16بحار الأنوار ، ج 52 ، ص 91 - كمال الدين و تمام النعمه ، شيخ صدوق ، ص 482
(17تخليص از كشف الغمّه ج 3 ، ص 462 .
(18مكيال ج 1 ص 87.
(19عثمان بن سعيد ، محمّد بن عثمان بن سعيد ، حسين بن روح ، على بن محمّد سمرى
(20آموزش عقايد محمّد تقى مصباح يزدى .
21) فتح / 25.
(22بحارالأنوار ج 29 ص 435
(23انشقاق / 19
(24بحار ج 51 ص 113.
(25 به نقل از جهانگشاى عادل )
(26كمال الدين ج 1 ص 231 ب 32 ح 16 - بحار ج 52 ص 191 ب 25 ح 24
(27معجم الأحاديث الامام المهدى 7 ج 3 ص 446 ح 1002 ، كمال الدين ج 2ص 342 ب 33 ح 24 ، ص 346 ح 32 ، اصول كافى ج 1 ص 384 ح 911 / 29 ، بحار 52 / 95 ب 20 ح 10 ، ص 146 ب 22 ح 70
(28علل الشرايع ص 244 ب 179 ح 4 ، كمال الدين ج 2 ص 359 ب 34 ح 1 ، بحار ج 51 ص 150 ب 7 ح 1 ، ج 52 ص 113 ب 21 ح 26
(29آل عمران ، آيه 141
(30آل عمران ، آيه 179 .
(31احتجاج طبرسى ، ج 2 ص 289 - 291.
(32 دار السّلام‏

         بنيانگذار مهديه تهران


حجت الاسلام والمسلمين شهيد حاج شيخ احمد کافي


         برنامه های ندبه و کمیل

دعاي کميل و ندبه ارديبهشت ماه 1396


جدول کامل برنامه ها...

         واريز آنلاين به حساب مهديه

         گالري صوتي

شب مبعث حضرت رسول اکرم (ص) 96/2/4

شب مبعث حضرت رسول اکرم (ص) 96/2/4

شب مبعث حضرت رسول اکرم (ص) 96/2/4
بيشتر...

         مجلات



         ارتباط با ما

درباره ما

 نام
 Email
متن
 

         اشتراک

 نام
 Email